Bất an với giảm tải

TT - Khi năm học mới đã trôi qua gần năm tuần, giáo viên mới cầm được tài liệu hướng dẫn giảm tải trên tay. Thế nhưng trái với sự kỳ vọng về một định hướng giảm tải thật sự, nhiều giáo viên bắt đầu lo lắng.

Giáo viên TP.HCM trao đổi về nội dung giảm tải môn ngữ văn bậc THCS trong buổi họp thống nhất do Sở GD-ĐT TP.HCM tổ chức chiều 14-9 - Ảnh: Như Hùng

Cô Thanh Hương - giáo viên môn địa lý ở Q.3, TP.HCM - tâm tư: “Nghe có chủ trương giảm tải từ đầu năm học, tôi đi dạy mà trong lòng không yên, cứ thấp thỏm chờ đợi. Đến khi nhận được tài liệu chính thức lại có cảm giác thất vọng vì có những bài mập mờ, không hiểu phải làm như thế nào cho đúng. Ví dụ: trong phần giảm tải môn địa lý bậc THCS có hướng dẫn đặt ra câu hỏi số 1, câu hỏi số 2 trong bài X, bài Y nhưng lại không yêu cầu học sinh trả lời”.

Giảm mà không giảm

Về môn văn THCS, một số giáo viên của các trường Trưng Nhị, Đống Đa, Nguyễn Trường Tộ (Hà Nội) tỏ ra băn khoăn. Cô M.H. - giáo viên đang phụ trách dạy lớp 8, 9 - cho biết: “Trong tài liệu giảm tải có một số bài chỉ hướng dẫn chuyển từ dạy chính thức sang đọc thêm, nhưng đọc thêm thế nào phải làm rõ. Bởi không phải đọc thêm là cho học sinh về nhà tự đọc, tự nghiên cứu. Ít nhất cũng phải giới thiệu về tác giả, tác phẩm, gợi mở cho học sinh những giá trị cơ bản. Bởi có rất nhiều bài nằm trong diện đọc thêm là bài hay, cần thiết cho học sinh trong việc xây dựng nền tảng kiến thức, chuẩn bị các lớp học cao hơn”.

“Chạy đua giảm tải”

- Tháng 8-2011, Bộ GD-ĐT hoàn chỉnh việc biên soạn tài liệu giảm tải.

- Ngày 17-8, chuyển dự thảo tài liệu giảm tải đến các sở GD-ĐT và công bố trên trang web của Bộ GD-ĐT để trưng cầu ý kiến góp ý.

- Ngày 4-9, Bộ GD-ĐT chuyển tài liệu giảm tải chính thức cho 63 sở GD-ĐT các tỉnh thành.

- Từ ngày 5 đến 10-9, sở GD-ĐT các tỉnh thành hướng dẫn chi tiết thực hiện tài liệu giảm tải.

Cô giáo T.A. - Trường THCS Đống Đa, Hà Nội - nhận xét: “Tài liệu giảm tải vẫn còn nhiều bất cập phải tiếp tục điều chỉnh. Bên cạnh đó có những phần, bài đã điều chỉnh lại bộc lộ điểm bất hợp lý, gây khó khăn, lúng túng cho việc thực hiện”. Cụ thể, theo cô T.A., trong chương trình lớp 7, bài về cách làm văn nghị luận, văn chứng minh được tinh giản, chỉ yêu cầu học sinh biết khái niệm sơ lược về văn giải thích, văn chứng minh là không hợp lý.

Bởi nếu chỉ dạy như phần đã được tinh giản, học sinh hầu như không nắm được kỹ năng viết văn chứng minh, giải thích. Như vậy nhiều giáo viên hiện nay lúng túng không hiểu việc kiểm tra phần kiến thức này phải điều chỉnh thế nào? Bởi với sự tinh giản trên, chỉ có thể kiểm tra lý thuyết học thuộc lòng mà không thể nào kiểm tra được kỹ năng viết. Chương trình - sách giáo khoa phổ thông được viết theo quy luật đồng tâm. Nhưng không phải phần nào theo đồng tâm cũng hợp lý.

Cô T.A. cho rằng nên để lại cả phần văn chứng minh, giải thích để lớp 8 học, còn lớp 7 chỉ nên học sâu về thể loại văn tự sự. Còn như cách hiện nay, giảm tải mà không giảm vì với kiểu cưỡi ngựa xem hoa này, lên lớp trên học sinh sẽ phải học lại những gì đã học. Tương tự, ở phần tiếng Việt lớp 6, một số nội dung được tinh giản nhưng theo các giáo viên dạy văn, muốn học sinh nắm được kiến thức của những bài sau đó vẫn phải lấy lại cái đã được Bộ GD-ĐT cắt.

Cũng ở chương trình văn THCS, cô L.A., giáo viên Trường THCS Trưng Nhị, Hà Nội - cho rằng phần nghị luận về hiện tượng xã hội và nghị luận về tư tưởng xã hội quá khó, trừu tượng với học sinh lứa tuổi này, cần được cắt bỏ để dạy ở lớp cao hơn nhưng lại không được cắt.

Cô giáo Võ Thị Thu Hà - giáo viên địa lý Trường THPT Trần Phú, Hà Nội - nhận xét tài liệu giảm tải vẫn có những điều khiến giáo viên băn khoăn. Ví như ở lớp 12 bỏ hẳn bài “Lịch sử hình thành phát triển lãnh thổ” là không nên. Vì đây là kiến thức cơ bản mà học sinh cần nắm để hiểu một cách hệ thống hơn các bài sau đó. Nhưng bên cạnh đó có những bài, phần kiến thức không cần, có thể lược đi lại chưa làm.

Chưa đến 1%

Đối với chương trình ngữ văn lớp 12, một giáo viên tại Thừa Thiên - Huế phân tích nội dung giảm tải chỉ một bài thuộc phân môn tiếng Việt là bài “Nhân vật giao tiếp” (trang 18 sách giáo khoa tập 2). Thời lượng cho bài này là hai tiết theo phân phối chương trình lâu nay. Với tài liệu giảm tải lần này, bài được chuyển sang hình thức dạy “Tự học có hướng dẫn” (thời lượng khoảng nửa tiết). Như vậy, môn ngữ văn 12 với thời lượng cũ là 105 tiết cả năm, nay được giảm tải một tiết rưỡi (!).

Tương tự, ở chương trình ngữ văn lớp 10, 11, toàn bộ thời lượng của cả năm học chương trình 11 là 123 tiết thì tài liệu giảm tải có điều chỉnh... ba bài. Nội dung điều chỉnh có bài chỉ là điều chỉnh phần... chú thích (bài “Sa hành đoản ca”). Ở lớp 10, nội dung hoặc là lược bớt hoặc chỉ chuyển sang phần tự học có hướng dẫn, với thời lượng giảm tải không bao nhiêu.

Nhận xét về nội dung giảm tải môn toán, GS Văn Như Cương, hiệu trưởng Trường THPT Lương Thế Vinh, Hà Nội - người từng tha thiết kêu gọi Bộ GD-ĐT cắt giảm chương trình để chống quá tải, nói vẫn còn nhiều bài, thậm chỉ cả mảng kiến thức không cần thiết, quá khó đối với học sinh phổ thông nhưng không được cắt giảm. Ví dụ như số phức, phép biến hình.

Thừa nhận “đúng là giáo viên cảm thấy bất an với việc giảm tải”, một hiệu trưởng trường tiểu học trên địa bàn Q.9, TP.HCM phân tích: “Tài liệu hướng dẫn giảm tải yêu cầu giáo viên không cho học sinh làm bài tập khó nhưng khi kiểm tra cuối học kỳ hoặc thi vào trường chuyên, đề thi do phòng GD-ĐT hoặc sở GD-ĐT biên soạn luôn có câu hỏi nâng cao. Nếu giáo viên không dạy, học sinh đâu biết làm. Giảm tải phần bài tập khó nhưng bài học không giảm tải thì làm sao giáo viên dám bỏ?”.

Bất an đến nỗi nhiều giáo viên còn “cầu cứu” đến phụ huynh tham gia... giảm tải. “Trong buổi họp phụ huynh học sinh đầu năm học, cô giáo nói rằng ở một số bài thuộc diện giảm tải thì Bộ GD-ĐT hướng dẫn không cho học sinh làm những bài tập khó. Cô xin ý kiến của phụ huynh: có nên cho những bài tập đó để học sinh về nhà làm không? Phụ huynh chúng tôi mỗi người một ý. Tôi rất thông cảm và hiểu sự bối rối của cô giáo, nhưng cách làm như hiện nay là không ổn. Cả một chương trình khi được thiết kế đều có triết lý hẳn hoi, bây giờ đâu thể cắt giảm chương trình một cách chắp vá gây bối rối cho giáo viên và phụ huynh như thế?” - anh Đ., phụ huynh một trường tiểu học trên địa bàn Q.Tân Phú, TP.HCM, phản ảnh.

 

Giảm cũng như không

Giáo viên một số trường dân lập, tư thục tại TP.HCM cho biết đến thời điểm này họ vẫn chưa tiếp cận với tài liệu giảm tải. Ngoài việc tiếp cận tài liệu giảm tải chậm, một giáo viên còn cho biết: “Các phần giảm tải lại rơi vào những bài mà các trường đã tự cắt giảm lâu nay để giảm tải gánh nặng cho học sinh và tập trung cho phần kiến thức thi cử. Mặt khác, do đặc thù học suốt hè và tăng tiết nhiều nên ở một số môn chúng tôi đã dạy gần xong phần bài của học kỳ 1. Đặc biệt là học sinh khối 12 đang chạy đua hoàn thành sớm chương trình để tiến hành ôn thi, nên khi tài liệu giảm tải tới nơi thì đã qua những bài học đó rồi, thành ra có giảm cũng như không”.

Lạm bàn
16/09/2011 2:40:56 SA

Về giảm tải, tôi nghĩ là giữa giáo dục và đào tạo nên có sự phân phối lại cho hợp lý, lấy hiệu quả trọng tâm. Dù GD – ĐT là thể thống nhất, nhưng cũng có các giai đoạn đặc thù. Theo tôi hiểu, thì phổ thông thiên về giáo dục đầy đủ các môn học, trên phổ thông thiên về đào tạo chuyên ngành. Kiến thức giáo dục phổ thông phải cần đạt tầm đủ cơ bản, toàn diện nhưng từng môn không cần nặng như hiện nay, đặc biệt là lớp 11 và 12 không cần học thay đại học.

Phổ thông nên giảm tải thời gian, từ 12 năm học xuống còn 10 năm. Bù lại, trung cấp, cao đẳng, đại học sẽ tăng thời gian học để dành cho chuyên ngành đào tạo. Đại học tăng thêm 1 năm dành cho kiến thức chuyên môn cơ bản của ngành học.

Một sinh viên toán có nguyên 1 năm chỉ học toán ở cấp độ đại học thì chắc chắn có nhiều thời gian và kiến thức toán hơn nhiều so với 2 năm học toán chung với rất nhiều môn khác ở cấp độ phổ thông. Điều này tương tự với sinh viên văn hay sử và mọi ngành khác. Tổng số thời gian học từ lớp 1 đến hết đại học rút ngắn hơn, nhưng kiến thức của cử nhân hay kỹ sư, dược sĩ, bác sĩ ra trường sẽ chuyên sâu hơn.


Nguyễn Phước
Không chỉ bất an mà là RÂT BÂT AN !
16/09/2011 12:03:50 SA

Như sách giáo khoa ngữ văn, theo tôi cách giảm tải mà nhà xuất bản GD đưa ra là chưa hợp lý. Vì giảm tải bằng cách rút gọn thời lượng tiết của 1 bài dạy từ 2,3 tiết thành 1 tiết hoặc nửa tiết nhưng về bản chất nội dung bài học vẫn giống với sách giáo khoa cũ... 

Nếu phải giảm tải bằng cách rút gọn tiết thầy cô sẽ phải loay hoay làm thế nào để có thể làm cho học sinh hiểu được bài giảng đó trong lượng thời gian ngắn... Và nếu như học sinh không hiểu thì không còn cách nào khác, giáo viên sẽ phải dạy lấn sang các tiết học dành cho bài học sau. Cứ như vậy! Học sinh hoặc sẽ không hiểu được bài, không biết cách làm bài hoặc là sẽ phải tìm cách đi học thêm hoặc mời gia sư riêng đến tận nhà. Tốn kém và nhiều áp lực!


Thảo Nguyễn
Ý kiến phản hồi bài báo: Bất an với giảm tải
15/09/2011 3:25:42 CH

Theo tôi, việc giảm tải các môn học là cần thiết vì nội dung sách giáo khoa hiện nay còn nhiều điểm khó hoặc chưa hợp lý, trùng lặp. Tất nhiên, chủ trương của Bộ là đúng nhưng do thực hiện với thời gian gấp gáp nên phải chấp nhận một chút nào đó bất cập thôi. Là một giáo viên môn Địa lý, tôi thấy rất mừng vì chương trình giảm tải đã loại bỏ những phần nội dung trùng lặp, chung chung và những nội dung quá khó, không phù hợp với đối tượng học sinh cấp THPT ví dụ: Hai bài "Lịch sử hình thành lãnh thổ" ở chương trình Địa lý 12 hay một số bài, bộ phận của bài ở chương trình Địa lý 11, 10. Hi vọng Bộ tiếp tục có kế hoạch giảm tải thêm.


thaonguyen8872@...
Ý kiến phản hồi bài báo: Bất an với giảm tải
15/09/2011 10:07:07 SA

Theo tôi, chương trình Địa lí 12 các bài" Lịch sử hình thành và phát triển lãnh thổ" là nên giảm tải vì:

- Nội dung này đã có ở chương trình cấp 2, chương trình 12 có nội dung đồng tâm do vậy không cần thiết dạy.

- Đặc biệt đối với chương trình cơ bản, do tính chất học sinh học chương trình này và chuẩn kiến thức của Bộ không cần thiết phải dùng kiến thức hai bài này để dạy quá sâu các nội dung liên quan (Bài: Đất nước nhiều đồi núi).

- Nội dung hai bài này có tính chất "nén" một khối lượng nội dung rất lớn nên khó dạy cho đối tượng HS không học chuyên sâu, giáo viên chúng tôi rất mừng khi được giảm tải hai bài này. (GV Nguyễn Thị Xuân-THPT chuyên Quảng Bình)


nhatle142@...
    Nguồn: thptnguyenhuehatinh.edu.vn
    Bài tin liên quan
    Tin đọc nhiều
    Liên kết website
    Thống kê truy cập
    Hôm nay : 77
    Hôm qua : 214
    Tháng 09 : 4.825
    Năm 2021 : 54.629